De Vrije Wil – Moderne Compatibilisten

Deze blogpost is bedoeld als voorbereiding op het college van Week 7 van De Menselijke Natuur, 17 november 2015

Daniel Dennett

Dennet’s visie op het probleem van de vrije wil is als volgt samen te vatten.

De menselijke vrijheid is een biologische aangelegenheid, geen metafysische. We moeten vrijheid dan ook bezien in het licht van de evolutietheorie, niet als aspect van ons “bewustzijn” of enig ander twijfelachtig filosofisch concept.

Mensen zijn een onderdeel van de gedetermineerde wereld van oorzaak en gevolg; onze hersenprocessen zijn chemische reacties. Onze ‘onderdelen’ zijn niet vrij. Dit brengt de vrije wil echter niet in gevaar. “De varianten van de vrije wil die de moeite van het willen waard zijn, mogen we hebben.”

Dennett ziet de menselijke vrije wil als een onderdeel van ons evolutieproces. Hij vraagt zich af hoe mensen aan de ‘competentie’ komen, om de consequenties van onze handelingen te doorzien en hier verantwoordelijkheid  voor te nemen. Dit maakt ons vrij op een manier dat andere dieren niet vrij zijn.

 

Harry Frankfurt

Frankfurt heeft een zeer invloedrijk artikel geschreven, waarin hij een oplossing geeft voor het probleem van de vrije wil. Freedom of the will and the Concept of a Person. Het volledige artikel is hier te lezen, als je daar tijd en zin in hebt. Het is een prachtige moderne filosofische tekst – niet makkelijk te lezen maar wel zeer interessant om te zien hoe een hedendaagse filosoof te werk gaat.

In het filmpje hieronder legt Chinge Ann (filosofiedocent aan de Marquette University in Wisconsin) helder en bondig uit wat de theorie van Frankfurt in dat artikel omhelst. In de bijeenkomst gaan we hier uitgebreider op in.

Comments are closed.